Chiều 12-7-2023, chúng tôi lại có dịp lang thang ở phố cổ Gamla Stan  (Stockholm). Nó được hình thành từ thế kỷ 13. Sau hằng trăm năm Thụy Điển không có chiến tranh các công trình kiến trúc ở đây được bảo tồn gần như nguyên vẹn. Khi đến Quảng trường Stortorget rộng nhất khu phố cổ, chúng tôi may mắn được dự buổi hòa nhạc của Hải quân Thụy Điển. Tiếng kèn, tiếng sáo vang vọng khắp quảng trường nghe sống động như ở Nhà hát lớn Hà Nội, cho dù không có thiết bị tăng âm điện tử.

Trước đó đêm 11-7-2023, tôi có dịp một mình lang thang phố cổ lúc 12 giờ đêm. Tiết trời se lạnh mặc dù thời điểm này là mùa hè của Thụy Điển. Ánh sáng vàng của đèn đường tạo mảng sáng tối in trên từng khối nhà vuông vức thẳng đứng, với những con đường, ngõ nhỏ sâu hun hút, sao mà giống phố cổ Hà Nội đến thế. Có điều phố cổ Hà Nội nhiều cây xanh, ở đây thì không có. Nhà mặt phố Hà Nội tối đến được đóng kín mít bằng cửa sắt. Ở đây thì ngược lại toàn bằng kính.

Nhiều chủ nhà còn thắp sáng cả phía trong để người qua đường thấy rõ hàng trưng bày bên trong. Ở đây không có tiếng rao đêm, hàng phở gánh bốc khói thơm lừng góc phố như ở Hà Nội, tất cả tĩnh lặng, thi thoảng có tiếng bước chân ai đó vội vã băng qua ngõ hẻm. Trên Quảng trường Stortorget, xây dựng từ thế kỷ 14, đối diện Bảo tàng Nô - ben, có vòi nước công cộng chảy mãi từ hằng trăm năm nay. Tiếng kêu tí tách của nước như câu chuyện kể cho du khách nghe về lịch sử khu phố từ thời kỳ Trung cổ đến nay.

Hà Hồng