Chuyên mục: Chuyện bên hồ
Một năm hồ vắng bóng nhà thơ Lê Đạt
Cập nhật: 1-4-2009 | Đã xem: 6975
Suốt nửa thế kỷ, ông là người bộ hành chăm chỉ nhất ở khu vực hồ Gươm, cứ mỗi ngày bốn vòng hồ, mưa chiều, nắng sớm (ông đã từng ở nhà số 9 phố Lãn Ông nhiều năm). Đến nỗi, ông có tuyên ngôn “Tôi như Trình Giảo Kim chỉ có ba búa: Một là cười hết mình, hai là kiêng diễn trò đạo mạo, ba là đi bộ!”.
Có cái vẻ ngoài xởi lởi và khá dân dã, thế nhưng người “phu chữ” này lại mang tiếng khó gần. Chính Lê Đạt cũng đã phải thú nhận rằng:
Tuy vậy những người chơi thân với ông lại cho rằng:
Cảnh thơ mộng quanh hồ, trôi theo mỗi bước chân, đã thấm đẫm trong mỗi câu thơ của ông:
Bài thơ của Lê Đạt đã gợi cho ta cảm giác về vẻ đẹp tươi mát của các cô gái mới lớn “ăn chưa no, lo chưa tới”, lại sinh vào thời kỳ khỏi lo chiến tranh bom đạn gì, sự vô tư, hồn nhiên đến mức… hoang vu.
Theo Khánh Tuyết: “Chẳng hiểu vì lẽ gì, thơ Lê Đạt và thơ của những Trần Dần, Phùng Quán, Hoàng Cầm đều đa tầng ngữ nghĩa. Đọc đấy, trang giấy rõ là trắng, mực rõ là đen nhưng vẫn cứ lật lên, lật xuống, ngó nghiêng để kiếm tìm cái mật mã bí mật trong đó. Nó, mà Lê Đạt thì gọi là Bóng chữ, khiến bài thơ đôi khi nên đọc vài lần, nên cảm và nhận không chỉ bằng mắt, bằng đầu, bằng trái tim mà cả sự đồng cảm, bằng sự trải nghiệm mà chẳng may trong đời mình có được khoảnh khắc giống như thế” .
Nhà thơ Lê Đạt đột ngột ra đi ngày 21-4-2008, thọ 79 tuổi. Tính đến nay đã một năm hồ vắng bóng nhà thơ Lê Đạt: hồ vẫn đây mà nhà thơ ở đâu ?
Hà Hồng

Có cái vẻ ngoài xởi lởi và khá dân dã, thế nhưng người “phu chữ” này lại mang tiếng khó gần. Chính Lê Đạt cũng đã phải thú nhận rằng:
“Tôi đã hành cước quanh Hồ Gươm, Hà Nội gần như suốt nửa thế kỷ đày đọa của đời chữ. Mặc dù tôi đã cố tình chọn đi vào những giờ thanh vắng, tôi vẫn bị nhiều người quen mắng mỏ là “kiêu ngạo”, là “khinh đời”, là “khó giao tiếp”. Tôi đành cười nhận khuyết điểm để không thể sửa chữa. Hãy thông cảm cho tôi!”.
Tuy vậy những người chơi thân với ông lại cho rằng:
“Ông dễ chịu lắm, cởi mở lắm và chân thành lắm. Giản dị nữa, và yêu tiếng Việt thì vô cùng. Chả thế mà cả đời, chỉ chữ Việt, tiếng Việt (nhưng đôi khi là thứ tiếng Việt do chính ông nghĩ ra, “made in Lê Đạt, kiểu “Vẩy chữ thăng hoa” - bài “Quá trình công tác”) mà thơ ông vẫn cứ khiến người ta xao xuyến, bồi hồi. Đọc có thể không hiểu, nhưng vẫn muốn đọc, vì tò mò muốn xem cái hành trình làm phu của ông ra sao, cái bần chữ nó ra thế nào”.
Cảnh thơ mộng quanh hồ, trôi theo mỗi bước chân, đã thấm đẫm trong mỗi câu thơ của ông:
Đường nắng cánh sen, đèn hội má
Vườn mầu hoa con gái bướm phù dâu
Ngoài tuổi 60 ông vẫn nhìn các cô gái bên hồ với đôi mắt cực trẻ:
Nai phố mình Honđa nữ
mắt hoang vu
Cổ tròn bóng hương như rừng tuổi nhỏ
Bờ má sương mưa vân vụ chớp nguồn
Vườn mầu hoa con gái bướm phù dâu
Ngoài tuổi 60 ông vẫn nhìn các cô gái bên hồ với đôi mắt cực trẻ:
Nai phố mình Honđa nữ
mắt hoang vu
Cổ tròn bóng hương như rừng tuổi nhỏ
Bờ má sương mưa vân vụ chớp nguồn

Bài thơ của Lê Đạt đã gợi cho ta cảm giác về vẻ đẹp tươi mát của các cô gái mới lớn “ăn chưa no, lo chưa tới”, lại sinh vào thời kỳ khỏi lo chiến tranh bom đạn gì, sự vô tư, hồn nhiên đến mức… hoang vu.
Theo Khánh Tuyết: “Chẳng hiểu vì lẽ gì, thơ Lê Đạt và thơ của những Trần Dần, Phùng Quán, Hoàng Cầm đều đa tầng ngữ nghĩa. Đọc đấy, trang giấy rõ là trắng, mực rõ là đen nhưng vẫn cứ lật lên, lật xuống, ngó nghiêng để kiếm tìm cái mật mã bí mật trong đó. Nó, mà Lê Đạt thì gọi là Bóng chữ, khiến bài thơ đôi khi nên đọc vài lần, nên cảm và nhận không chỉ bằng mắt, bằng đầu, bằng trái tim mà cả sự đồng cảm, bằng sự trải nghiệm mà chẳng may trong đời mình có được khoảnh khắc giống như thế” .
Chia xa rồi anh mới thấy em
Như một thời thơ thiếu nhỏ
Em về trắng đầy cong khung nhớ
Mưa mấy mùa mây mấy độ thu
Vườn thức một mùi hoa đi vắng
Em vẫn đây mà em ở đâu
Chiều Âu Lâu bóng chữ động chân cầu.
(Bóng chữ)
Như một thời thơ thiếu nhỏ
Em về trắng đầy cong khung nhớ
Mưa mấy mùa mây mấy độ thu
Vườn thức một mùi hoa đi vắng
Em vẫn đây mà em ở đâu
Chiều Âu Lâu bóng chữ động chân cầu.
(Bóng chữ)
Nhà thơ Lê Đạt đột ngột ra đi ngày 21-4-2008, thọ 79 tuổi. Tính đến nay đã một năm hồ vắng bóng nhà thơ Lê Đạt: hồ vẫn đây mà nhà thơ ở đâu ?
Hà Hồng
TIN MỚI NHẤT
1. Đến phố đi bộ vừa vui lại vừa lo (Cập nhật: 28-2-2026 | Đã xem: 117)
2. Bắt được hàng chục con rùa đá (Cập nhật: 28-10-2025 | Đã xem: 112)
3. Hà Nội là một trong những thành phố có mùa thu đẹp nhất châu Á (Cập nhật: 24-10-2025 | Đã xem: 110)
4. "Thung Nham" ở Hồ Gươm (Cập nhật: 19-10-2025 | Đã xem: 91)
5. Hồ Gươm những ngày kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám thành và Quốc khánh 2-9 (ngày 2/9) (Cập nhật: 2-9-2025 | Đã xem: 325)
6. Vui vì được nhận "Quà của Chính Phủ" (Cập nhật: 1-9-2025 | Đã xem: 461)
7. Hồ Gươm trong những ngày kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2-9 (Cập nhật: 31-8-2025 | Đã xem: 100)
8. Hồ Gươm những ngày kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám thành và Quốc khánh 2-9 (ngày 30/8) (Cập nhật: 30-8-2025 | Đã xem: 321)
9. Hồ Gươm những ngày kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám thành và Quốc khánh 2-9 (ngày 29/8) (Cập nhật: 29-8-2025 | Đã xem: 314)
10. Triển lãm "Lực lượng vũ trang Thủ đô dấu ấn từ mùa thu lịch sử" (Cập nhật: 28-8-2025 | Đã xem: 387)
11. Hồ Gươm những ngày kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám thành và Quốc khánh 2-9 (ngày 27/8) (Cập nhật: 27-8-2025 | Đã xem: 297)
CÁC TIN KHÁC
1. Bệnh viện "dã chiến" bị chìm (Cập nhật: 24-6-2012 | Đã xem: 7035)
2. Giới trẻ (Cập nhật: 8-11-2020 | Đã xem: 3639)
3. Một cách "tiết kiệm" của Bưu điện Hà Nội (Cập nhật: 6-7-2008 | Đã xem: 9164)
4. Mực nước hồ Hoàn Kiếm giảm 1mm khi hút bùn bằng công nghệ của CHLB Đức (Cập nhật: 28-11-2009 | Đã xem: 8844)
5. Một việc làm đẹp của thanh niên tình nguyện (Cập nhật: 1-10-2009 | Đã xem: 7118)
6. Ảnh Hồ Gươm trên nắp hộp Sô-cô-la một trăm năm trước (Cập nhật: 15-7-2017 | Đã xem: 4465)
7. Thương cho chú chim nhỏ xa mẹ trong chiều mưa (Cập nhật: 15-7-2016 | Đã xem: 5377)
8. Khung cảnh hồ Tả Vọng vào ngày 15-8-1428 khi Vua Lê Lợi trả gươm cho Rùa vàng (Cập nhật: 17-11-2010 | Đã xem: 10671)
9. Có một dòng sông cổ nằm dưới hồ Hoàn Kiếm (Cập nhật: 28-10-2011 | Đã xem: 10282)
10. "Tuyết" xuất hiện ở hồ Hoàn Kiếm (Cập nhật: 9-1-2015 | Đã xem: 6030)
KháchLogin
Đang tải bộ tìm kiếm . . .








